ประวัติบ้านสร้างแป้น ต.บ้านลาน อ.บ้านไผ่ จ.ขอนแก่น

วันอังคารที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2563

ทรัพยากรป่าไม้และแหล่งน้ำ

1.ป่าไม้ หากย้อนคืนไปประมาณ 40-50 ปีนัั้น ป่าไม้มีความอุดมสมบรูณ์อยู่ ปัจจุบันเกือบจะไม่มีเหลืออยู่เลย ถูกตัดโค่นลงทำเป็นไร่นา เกือบหมด ป่าไม้ที่ยังเหลืออยู่คือ ที่สาธารณะป่าช้า มีเนื้อที่ 37 ไร่ ชาวบ้านสร้างแป้นยังสามารถหาเก็บของป่า ผักพืชพรรณต่างๆตามฤดูกาล ได้แก่ ใบยานาง เห็ด ไข่มดแดง เป็นต้น

ภาพถ่ายดาวเทียม

2.แหล่งน้ำ มีอยู่ 2 แห่ง คือ หนองผักหลอด และหนองใหญ่ และมีลำห้วย ใช้ประโยชน์ร่วมกันในด้านการเลี้ยงชีพ ใช้ในการเกษตรส่วนใหญ่ และเลี้ยงสัตว์ วัว และควาย
2.1 หนองใหญ่ หนองใหญ่เดิมเป็นหนองน้ำที่รกรากไปด้วยต้นธูป ต่อมาได้มีการขุดลอกออกเป็น 2 อ่าง คืออ่างบนฝั่งตะวันออกและอ่างล่างฝั่งตะวันตก ปัจจุบันหนองใหญ่ตื้นเขินทั้งยังเวลาน้ำลาก คันกั้นดินมักจะพังทลายอยู่บ่อยครั้ง ทำให้ไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ได้

ภาพหนองใหญ่

2.2หนองผักหลอด หนองผักหลอดมีเนื้อที่ 108 ไร่ เดิมเป็นหนองน้ำโล่งมีต้นธูปและมีบัวเเดงเกิดขึ้นเป็นย่อมๆ ต่อมาชาวบ้านนำบัวหลวงมาปลูกทำให้บัวหลวงขยายพันธุ์อย่างรวดเร็วทั่วเต็มหนองผักหลอด กลายเป็นระบบนิเวศที่สมบรูณ์เป็นแหล่งอนุบาลปลานานาชนิด ส่งผลให้ปลาชุกชุมในขณะนั้น สังเกตได้จากนกเป็ดน้ำที่บินเหนือน้ำมากกว่า 300 ตัว แสดงถึงห่วงโซ่อาหาร ผู้ล่ากับผู้ถูกล่าระหว่างนกเป็ดน้ำกับปลา ทั้งนี้ยังสร้างเศรษฐกิจสร้างรายได้ให้คนในชุมชน โดยการหาปลาและฝักบัวไปจำหน่าย ต่อมาหลองผักหลอดได้มีงบประมาณ 30 ล้านบาทในการขุดลอกเพื่อเก็บน้ำ ปัจจุบันหนองผักหลอดอยู่ในช่วงฟื้นฟู

ภาพนกเป็ดน้ำบินเหนือหนองผักหลอด

ถ่ายภาพโดย FB: กิตติกร ดีแป้น

วันอาทิตย์ที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2563

บุคคลสำคัญ

บุคคลสำคัญในหมู่บ้าน

1.ผู้ใหญ่บ้าน โดยเรียงลำดับดังนี้
1.1ผู้ใหญ่บ้านสร้างแป้น หมู่ 1
1. นายอำ น้อยตำแย (ผู้ใหญ่บ้านคนแรก)
2. นายสม พืชผักหวาน
3. นายคำพา ภาวะโคตร
4. นายสิงห์ สมีน้อย
5. นายอุ้ย สมีพันธ์
6. นายสิงห์ ทิทา
7. นายหล้า ไสยวงษา
8. นายวิไล คำสิงห์
9. นายฮวด พลชามาตร
10. นายบุญสิน สมีเเจ่ม
11. นายจวน ทิทา
12. นายบุญจันทร์ สุทธิ
13. นายวันทอง พืชผักหวาน
14. นายชัยรัตน์ ภาวะโคตร
15. นายฉลาด เทพา
16. นายสวาสดิ์ สมีน้อย
17. นายทองแดง หวานเหย หมู่1 (ปัจจุบัน)

1.2 ผู้ใหญ่บ้านสร้างแป้น หมู่ 12
1. นายบุญมา จ่าบาล

2. นายเสาร์ ทิทา

3. นายพรมมา ภาวะโคตร
4. นายกอง สีไสว
5. นายบุญมี จ่าบาล (ปัจจุบัน)

2. พ่อจ้ำ คือ ผู้ที่มีความรู้ในด้านหมอพราหมณ์ภาษาถิ่นเรียกว่าพ่อจ้ำ เป็นผู้นำประกอบพิธีกรรม เช่น บุญเบิกบ้าน,การเลี้ยงปู่ตา,การไหว้ปู่ตาประจำปีในช่วงสงกรานต์ ได้แก่

1. พ่อแป ทิทา (คนแรก)

2. พ่อนวน จ่าบาล

3. พ่อบุญทัน อินตู้

4. พ่อบุณจันทร์ สุทธิ (ปัจจุบัน)

3. มัคทายก คือผู้นำกล่าวบูชาพิธีกรรมทางสงฆ์ในวัด เช่น คำถวายทาน คำอาราธนาศีล วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา วันวิสาบูชา วันขึ้นบ้านใหม่ คือ

      1. พ่อคำกอง  ภาวะโคตร
2. พ่อสวน ละครชัย

4. หมอลำ เป็นการเเสดงศิลปะพื้นบ้านของชาวอิสาน โดยการร้องรำเป็นทำนอง และเป็นบทกลอน ชุมชนบ้านสร้างแป้นมีผู้สืบทอดหมอลำกลอนโดยแบ่งเป็น 2 ฝ่าย ดังนี้
1. หมอลำฝ่ายชาย พ่อบัวลอง พืชผักหวาน
2. หมอลำฝ่ายหญิง แม่สำลี ภาวะโคตร